السيد عبد الحسين الطيب
19
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)
بآيات ارث و در بعضى دارد كه غير منسوخ است . و بالجمله مطابق فتوى و عمل اصحاب اينست كه امر ( فَارْزُقُوهُمْ ) امر استحبابى است واجب نيست آن هم مشروط به اينكه وارث صغير و مجنون و سفيه نباشد كه از سهم آنها نميتوان تصرف نمود و همين مقتضاى جمع بين اخبار است زيرا اخبارى كه ميفرمايد منسوخ شده حمل بر اين معنى ميتوان كرد كه ظاهر اين آيه وجوب است و اگر آيات ارث نبود ميگفتيم كه واجب است به ظاهر الامر لكن آيات ارث قرينه است بر اينكه اين امر وجوبى نيست و معنى نسخ يعنى خلاف ظاهر مراد است . و اخبارى كه ميفرمايد محكم و غير منسوخ است اينست كه اصل حكم برداشته نشده كه بگوئيم جايز نيست و نبايد به آنها داد . مطلب ديگر آنكه از بعض اخبار استفاده مىشود كه راجع به خود مورث است كه وصيت كند چيزى بساير ارحام و يتامى و مساكين بدهند چنان كه مفاد آيه شريفه است الْوَصِيَّةُ لِلْوالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ بقره آيه 180 ، و اين هم منافات ندارد زيرا يكى از مصاديق عام است ، غاية الامر اين وصيت مستحبّ است و لو عمل به وصيت واجب است . و ممكن است مراد از حضور اقربين و يتامى و مساكين نه مجرد حضور در مجلس قسمت باشد بلكه حضور در محل در موقع قسمت است كه اگر غائب باشند در بلاد ديگر و دست رس نباشند از مورد آيه خارجند . مسئله ديگر آنكه بعضى گفتند مراد از يتامى و مساكين يتامى و مساكين از ارحام هستند چنانچه مراد از أُولُوا الْقُرْبى فقراء از ذوى القربى است چنانچه در آيه خمس وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ الآية انفال آيه 41 ، مراد يتامى و مساكين